حیات در اروپا؟ با قمر شگفت انگیز سیاره مشتری آشنا شوید

در سال های اخیر هزاران سیاره فراخورشیدی کشف شده اند و دانشمندان در میان سیارات فراخورشیدی پرشمار در جست و جوی سیارات زیست پذیر هستند. اما در منظومه شمسی نیز هستند مکان هایی که شرایط مناسبی برای پشتیبانی از حیات دارند. قمر اروپا یکی از مهم ترین آن هاست.

حیات در اروپا؟ با قمر شگفت انگیز سیاره مشتری آشنا شوید

گالیله اولین فردی بود که اروپا و سه قمر بزرگ دیگر سیاره مشتری را رصد کرد و این چهار قمر بزرگ سیاره مشتری به قمرهای گالیله ای معروف هستند. چیزی که گالیله با تلسکوپش از اروپا دید یک نقطه نورانی کوچک بود. اکنون اما پژوهشگران با کمک فضاپیماها و تلسکوپ های فضایی و زمینی اطلاعات ارزشمند و شگفت انگیزی از این قمر به دست آورده اند.

قمری یخی با اقیانوسی از آب مایع در زیر سطح

سطح قمر اروپا را لایه ای از یخ آب پوشانده است. اما داده ها نشان می دهند که زیر پوسته یخی این قمر اقیانوسی از آب مایع واقع شده است. فضاپیمای ویجر در اواخر دهه 70 میلادی از سامانه مشتری و قمرهایش گذر کرد و اولین نشانه ها از احتمال وجود آب مایع در قمر اروپا را آشکار کرد. پس از آن رصدهای زمینی در کنار داده های فضاپیمای گالیله و تلسکوپ های فضایی باعث اطمینان بیشتر دانشمندان از وجود اقیانوس زیرسطحی قمر اروپا شد.

اخترشناسان بر این باورند که پوسته یخی اروپا 15 تا 25 کیلومتر ضخامت دارد و عمق اقیانوس زیرسطحی آن 60 تا 150 کیلومتر است. بنابراین با وجود این که قطر قمر اروپا تنها یک چهارم زمین است ذخایر آب این قمر ممکن است دو برابر آب موجود در تمام اقیانوس های زمین باشد.

جذابیت دیگر قمر اروپا احتمال فوران آب از اقیانوس زیرسطحی آن است که در سال های اخیر به آن پی برده ایم. داده های تلسکوپ فضایی هابل و تحلیل مجدد داده های فضاپیمای گالیله نشان دادند که فوران مواد از اقیانوس زیرسطحی اروپا تا ارتفاع 160 کیلومتری از سطح بالا می روند. اگر این آبفشان ها واقعا وجود داشته و به اقیانوس زیرسطحی اروپا مربوط باشند فرصتی عالی را ایجاد می کنند تا فضاپیما بتواند بدون حفاری از مواد اقیانوس زیرسطحی نمونه برداری کند.

آمار و ارقام

قطر اروپا حدود 3100 کیلومتر، یا به عبارت دیگر حدود 90 درصد قطر ماه، است. بنابراین اگر فاصله اروپا از زمین به اندازه فاصله ماه بود این دو اندازه ظاهری مشابهی داشتند. با این تفاوت که اروپا درخشش بیشتری داشت. سطح اروپا از یخ آب تشکیل شده و به همین دلیل می تواند 5/5 برابر بیشتر از ماه نور خورشید را به سمت زمین بازتاب کند.

اروپا حدود 670 هزار کیلومتر از سیاره مشتری فاصله دارد و هر 3/5 روز یک بار به دور این سیاره می چرخد. اروپا همانند ماه در شرایط قفل گرانشی واقع شده است و همیشه یک روی آن به سمت مشتری است.

قمر اروپا؛ مستعد برای شکل گیری حیات

حیات، از آن نوعی که ما می شناسیم، برای شکل گیری به سه عامل اصلی نیاز دارد: آب مایع، عناصر شیمیایی مناسب و منبع انرژی. در حال حاضر شواهدی از وجود هر سه مورد در قمر اروپا وجود دارد. بنابراین اروپا به طور بالقوه می تواند از حیات پشتیبانی کند.

همین مسئله اروپا را به یکی از جذاب ترین اجرام منظومه شمسی تبدیل کرده است. قمری که شاید بتوان برای اولین بار نشانه ای از حیات را (در جایی جز زمین) در آن مشاهده کرد. با توجه به جذابیت های علمی اروپا پژوهشگران برنامه های مختلفی برای کاوش این قمر دارند.

اروپا کلیپر؛ پیش به سوی قمر اروپا

ناسا برای کاوش قمر اروپا ماموریتی طراحی کرده که اروپا کلیپر (Europa Clipper) نام گرفته است. فضاپیمای اروپا کلیپر نگاهی نزدیک و دقیق به اروپا خواهد انداخت و امکان شکل گیری حیات در این قمر را بررسی خواهد کرد.

اروپا کلیپر در مداری به دور سیاره مشتری قرار خواهد گرفت و چندین بار از نزدیکی قمر اروپا گذر خواهد کرد. اگر تغییری در برنامه ها ایجاد نشود اروپا کلیپر 45 بار از نزدیکی قمر اروپا گذر می کند. فاصله این فضاپیما از اروپا بین 2700 تا 25 کیلومتر خواهد بود.

اروپا کلیپر ابزارهای علمی مختلفی را به همراه خواهد داشت و تلاش خواهد کرد تا حد امکان بخش های مختلف اروپا (از جمله جو، سطح، پوسته یخی و بخش های زیرسطحی) را کاوش کند. شناخت ترکیبات و مواد شیمیایی موجود در این قمر از دیگر اهداف این ماموریت است که با کمک طیف سنج انجام خواهد شد.

فضاپیمای اروپا کلیپر در دهه 2020 به فضا پرتاب خواهد شد تا شناخت ما را از یکی از جذاب ترین اجرام منظومه شمسی بیشتر کند.

عکس کاور: تصویر خیره کننده فضاپیمای گالیله از قمر اروپا.

Credit: NASA/JPL-Caltech/SETI Institute

منبع: دیجیکالا مگ

به "حیات در اروپا؟ با قمر شگفت انگیز سیاره مشتری آشنا شوید" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "حیات در اروپا؟ با قمر شگفت انگیز سیاره مشتری آشنا شوید"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید